بیماریهای مقاربتی یا آمیزشی گروهی از عفونتها هستند که عمدتاً از طریق تماس جنسی منتقل میشوند و عامل ایجادکننده آنها میتواند ویروس، باکتری یا انگل باشد. این بیماریها طیف گستردهای از مشکلات سلامتی را شامل میشوند و از عفونتهای شایع و نسبتاً خفیف مانند کلامیدیا و تریکومونیازیس گرفته تا بیماریهای جدی و مزمن همچون HIV و هپاتیتهای ویروسی را دربرمیگیرند. بسیاری از این بیماریها ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشند و فرد مبتلا، بدون آگاهی از وضعیت خود، ناقل بیماری به شریک جنسی شود. این ویژگی باعث میشود تشخیص زودهنگام و آگاهیرسانی در زمینه بیماریهای آمیزشی اهمیت ویژهای پیدا کند.
از مهمترین بیماریهای مقاربتی میتوان به سیفلیس، سوزاک، کلامیدیا، تریکومونیازیس، تبخال تناسلی (HSV)، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) و HIV اشاره کرد. هر کدام از این بیماریها در صورت عدم درمان بهموقع میتوانند عوارض قابل توجهی ایجاد کنند؛ برای مثال، سیفلیس درماننشده ممکن است به آسیبهای عصبی، قلبی و حتی مرگ منجر شود، سوزاک و کلامیدیا میتوانند ناباروری ایجاد کنند، و برخی انواع HPV با بروز سرطانهای دستگاه تناسلی ارتباط مستقیم دارند. حتی بیماریهایی مانند تبخال تناسلی که درمان قطعی ندارند، میتوانند با عود مکرر و ایجاد زخم و درد، کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهند.
پیشگیری از بیماریهای آمیزشی نیازمند ترکیبی از اقدامات فردی و مداخلات بهداشت عمومی است. استفاده صحیح و مداوم از کاندوم، محدود کردن تعداد شرکای جنسی، واکسیناسیون علیه HPV و هپاتیت B، و انجام آزمایشهای غربالگری منظم از جمله مهمترین راهکارها محسوب میشوند. مراجعه به مراکز تخصصی برای تشخیص و درمان نه تنها به بهبود سریع بیماری کمک میکند، بلکه از انتقال آن به دیگران نیز جلوگیری مینماید. آموزش صحیح و ارتقای آگاهی جامعه درباره این بیماریها، نقش اساسی در کاهش شیوع آنها دارد و به افراد این توانایی را میدهد که با مسئولیتپذیری بیشتر از سلامت جنسی خود محافظت کنند.
توصیه اکید به انجام مشاوره و بررسی از نظر بیماریهای مقاربتی قبل از ازدواج و دوستیابی جهت سلامتی خود وشریک جنسی مان ضروری است به عبارت دیگر اگر به دنبال سلامت پایدار و روابط مطمئن هستید، فرصت را از دست ندهید و با انجام بررسیهای دقیق، گامی مطمئن در جهت حفظ سلامتی خود و اطرافیانتان بردارید.چرا که خیلی از بیماریهای مقاربتی بدون علامت بوده واز طرفی ابتلا به یک بیماری مقاربتی نیاز به بررسی از نظر ابتلا به بقیه بیماریها را ضروری می نماید.مثلا کسی که مبتلا به زگیل تناسلی می باشد لازم است پس از مشاوره حتما از نظرHIV، HBV، HCV ، سیفلیس و بقیه بیماریهای مقاربتی بررسی شود.